DNA-afname

Recentelijk zijn een aantal actievoerders geconfronteerd met een verplichte afname van DNA-materiaal. Voorheen kon DNA-materiaal alleen worden afgenomen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek waarbij je als verdachte werd beschouwd. Dit is per 1 februari 2005 veranderd. In het kort wordt hier de procedure beschreven en wat je kan doen als dit je overkomt.

Per 1 februari 2005 is de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in werking getreden. Iedereen die al dan niet onherroepelijk is veroordeeld voor een misdrijf waar een maximale gevangenisstraf van 4 jaar of hoger voor staat, kan door de officier van justitie worden verplicht tot het afstaan van DNA-materiaal. Dit kan zowel gebeuren wanneer je nog vastzit, als wanneer je al lang weer buiten staat. Je krijgt dan bericht dat je je moet melden op het politiebureau. Als je dit niet doet, kan de politie je thuis op komen halen met een aanhoudingsbevel van de officier van justitie. Ook wanneer je niet bent veroordeeld tot gevangenisstraf, maar tot een taakstraf, kan je verplicht worden tot het afstaan van je DNA. Dit geldt voor zowel meerder– als minderjarigen. Het is zelfs zo dat de officier van justitie, wanneer deze zwaarwegende redenen heeft, opdracht kan geven tot inbeslagname van voorwerpen waarop jouw DNA mogelijk aanwezig is.
DNA-materiaal wordt verkregen uit wangslijmvlies. Dit moet worden afgenomen door een arts of verpleegkundige. Vervolgens wordt het door het Nederlands Forensisch Instituut bepaald en verwerkt tot een DNA-profiel. Dit profiel wordt opgeslagen in een databank. Binnen 14 dagen na afname van het materiaal kan je bezwaar indienen bij de rechtbank die in eerste aanleg vonnis heeft gewezen in je zaak. Zolang er niet beslist is op het bezwaar mag het DNA-materiaal niet worden bepaald en verwerkt tot een profiel. Wanneer het bezwaarschrift gegrond wordt verklaard moet het afgenomen materiaal zo spoedig mogelijk worden vernietigd. De wet vermeldt dat DNA-materiaal niet zal worden bepaald en verwerkt wanneer ‘redelijkerwijs kan worden aangenomen dat gelet op de aard van het misdrijf of de bijzondere omstandigheden waaronder het misdrijf is gepleegd het opmaken van een profiel niet van betekenis zal kunnen zijn voor de voorkoming, opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten van de veroordeelde’. Omdat er nog niet zo veel bezwaren zijn gemaakt tegen de afname is het moeilijk een duidelijk beeld te krijgen over het succes dat een bezwaar kan hebben. Tot nu toe is slechts een paar keer een bezwaar gegrond verklaard. Het lijkt er op dat dit alleen gebeurt in gevallen waarin de rechter het onaannemelijk acht dat de veroordeelde nog een tweede keer een strafbaar feit zal plegen.
Voor meer informatie, bijvoorbeeld als je een advocaat zoekt die ervaring heeft met het schrijven van bezwaarschriften, kan je contact opnemen met de arrestantengroep.

Let op! Onderteken nooit op het formulier dat je wordt voorgelegd als je DNA wordt afgenomen dat je instemt met afname. Je kunt dan geen bezwaar meer maken.

*Deze website is helaas nog in aanbouw en dus nog niet volledig*