Wat is trauma?
Trauma is een normale reactie op een overdonderende, en/of onverwachte ervaring die men moet ondergaan of waarop men moet toekijken, zonder dat men zich kan verweren of ingrijpen. Het is een ervaring die vaak gepaard gaat met angst, een gevoel van hulpeloosheid of afschuw.
Wat zorgt voor trauma bij activisten?
Steeds vaker komen activisten in traumatische situaties terecht. Dit is vooral te wijten aan het gegeven dat geweldsloze akties steeds vaker beantwoord worden met geweld aan de kant van de ordehandhavers. Deze ontwikkeling is zo ver gegaan dat anttitereureenheden ingezet worden voor bijvoorbeeld het verwijderen van een spandoek.
Dit buitensporige geweld waartegen men zich wettelijk niet eens mag verdedigen zorgt naast fysieke kwetsuren ook voor een gevoel van onmacht, stress en angst.
Terwijl de daders van dit geweld na afloop opvang krijgen (verplicht worden geweld te gebruiken tegen mensen die geweldloos blijven veroorzaakt ook gevoelens van stress en onmacht) is er tot nu toe niet echt iets voorzien voor zij die het geweld lijdzaam moeten ondergaan.
Met alle gevolgen van dien, de opeenvolging van traumatische situaties zorgt, ook als deze telkens vrij goed verwerkt worden, vaak voor burn-out bij activisten. In uitzonderlijke gevallen krijgen mensen last van Posttraumatische stressstoornis (PTSS).
Wat kan je voor jezelf doen?
Onthoud dat wat je denkt, voelt en hoe je reageert perfect normale gevolgen van een abnormale situatie zijn.
Hevig schrikken kan ook ernstige fysieke gevolgen hebben, probeer zo snel mogelijk wat te drinken, liefst zoete thee (basilicum-salie of kamille) of drink water terwijl je op (druiven)suiker zuigt, voorkomt dat de nierfunctie uitvalt.
Probeer zo snel mogelijk in een veilige, vertrouwde omgeving te komen en laat je vrienden voor je zorgen.
Ga je niet isoleren, zoek steun bij vrienden/familie.
Neem de tijd om te bekomen, wordt niet ongeduldig tegenover jezelf.
HET IS NIET JOUW SCHULD, de schuldigen zijn de geweldplegers.
Als je omgeving verkeerd reageerd door te dramatiseren of te minimaliseren, spreek er hen dan op aan. Ga er van uit dat ze goed bedoelen maar niet goed weten hoe er mee om te gaan.
Uit je gevoelens in plaats van ze te onderdrukken. Het onderdrukken kan op het eerste zicht lijken te helpen maar kan op langere termijn de zaken erger maken.
Neem indien je dit wenst contact op met iemand van het trauma team voor een babbel.
Wat kan je voor je vrienden doen?
Stap er zelf op af, mensen die pas een trauma meemaakten gaan zich vaak eerder in zichzelf terugtrekken dan dat ze hulp vragen.
Blijf nog een tijdje waakzaam, soms lijken mensen eerst nog OK maar komt de shock met enige vertraging.
Probeer vooral goed te luisteren, ga niet te medelijdend te doen, probeer ze niet te onderbreken, praat niet te snel, te veel of te lang.
Ga niet te snel adviezen geven, het is beter om je empatisch op te stellen dan “symptomen” te benoemen of dingen in hokjes te gieten.
Kleine attenties zoals iets lekkers te eten maken kunnen wonderen doen, probeer ook niet te gaan betuttelen.
Irritatie en ondankbaar lijkende reacties zijn normaalbij mensen die net met een traumatiserende ervaring te maken hadden, vat het niet persoonlijk op en probeer geen ruzie te maken.
Uitspraken als “je zou er nu toch al overheen moeten zijn, ga nou gewoon door met je leven” zullen de zaken hoogst waarschijnlijk alleen maar erger maken.
Als mensen het gevoel krijgen dat ze niet op steun kunnen rekenen, dan kunnen ze “secundair trauma” ontwikkelen, wat erger is dan een gewoon trauma.
Je kan contact opnemen met het iemand van het traumateam voor ondersteuning bij het helpen van je vrienden of als hetgeen je te horen kreeg je zelf te veel wordt.
Wat kan je doen als groep?
Neem de tijd om als groep samen te gaan zitten en over de gebeurtenissen te praten, doe een rondje en laat iederen vertellen wat hij/zij zag, deed, voelde...
Indien gewenst kan een beroep gedaan worden op iemand van het trauma team om het gesprek te leiden. Het trauma team bestaat uit activisten met de juiste opleidingsachtergrond of de nodige ervaringsdeskundigheid om hiermee te kunnen omgaan.
Het is wetenschappelijk bewezen dat binnen enkele dagen na een incident samenzitten en praten met de mensen die er bij waren de kansen op posttraumatische stressstoornis aanzienlijk verminderd. Heb ook aandacht voor de mensen die niet gewond raakten maar hulpeloos moesten toekijken hoe hun vrienden in elkaar getrapt werden. Steun elkaar en zorg voor elkaar.
